Selam arkadaşlar

"Luxman" ses amplifikatöri üreten firmalar arasında kalitesi ise kendini ispatlamış bir firma. Bugün bile eski amplifikatörleri oldukça yüksek fiyatlara alıcı bulabilmektedir. Bu firmanın güzel bir amplifikatörü olan L-215 modelinin datasheet dosyasından yararlanarak çıkış Power amplifikatör devresini yapmaya karar verdim.

Luxman L-215 Amplifikatör Kartı

Devrenin çalışıp çalışmayacağını gözlemlemek için basit bir kurulum yaparak denedim ve çalıştırdım... Bu denemede estetik ve kullanışlı olması gibi unsurlar göz ardı edildi o nedenle fotoğrafları yoktur.



Kolları sıvayarak güzel bir tasarım yaptım. Tasarımda besleme katı amplifikatör katı ve ön kuvetlendirici katı aynı devre üzerinde bulunuyordu. Ancak devre osilasyona girdi ve istediğim gibi çalışmadı.(Osilasyon nedeni önkuvvetlendirici katı olduğunu tespit etmiştim ama bir kere tasarıma uyuz olmuştum; rafa kaldırmaya karar verdim. Onun fotoğrafını aşağıda paylaşıyorum.

Luxman L-215 Amplifikatör Kartı

Orjinal Amplifikatörde bende takıntı yaratan 2SA979 transistörü bulunmakta. Bu transistörün doğru dürüst datasheet dosyası bile yok. Bir kılıf içerisinde iki adet düşük gürültülü sinyal transistörü içermektedir.

Luxman L-215 Amplifikatör Kartı

2SA979'u haliyle Türkiye'den satın almak imkansıza yakın gibi...Ben de yurt dışından malzeme alma taraftarı değilim.

Ancak bizde çare bol... Türkiye'de satın alınabilen 2 adet 2SA970 düşük gürültülü sinyal transistörü ile 2SA979'a yakın değerler elde edebilmek mümkün gibi gözüktü.

Bende elli tane civarında 2SA970'ten alarak değerleri birbirine en yakın olanları bulmak için match ettim. Eşleştirilen bu transistörleri ısı iletici pasta vasıtasıyla birbirine ön yüzleri bakacak şekilde yapıştırarak, dışına da daralan makaron taktım. Bu sayede sanki aynı kılıfı paylaşan iki tane transistörüm oldu.

Luxman L-215 Amplifikatör Kartı

Niye bu kadar önemli bu giriş sinyal çiftinin aynı kılıfta olması diye düşünen olabilir.

Önemlidir çünkü bu transistörler (AB class bir amplifikatörün çalışma prensibi düşünüldüğünde) bir sinyalin iki tarafını işleyen ilk adımı atarlar. Sinyal transistörleri yüksek kazançlıdır.

Eğer iki transistörden biri diğerinden daha yüksek bir değerde sinyali yükseltirse; amplifikatör çıkışında istenen sinüs dalgası bozulacağından, amplifikatör distorsiyon oluşturur. Bu nedenle çok önemlidir.

Aynı zamanda ısı da transistörlerin kazançlarını etkileyen bir faktördür.

Örneğin elinizde iki transistör olsun. İkisinin de hFe değeri 100 olsun. Transistörlerden birini ölçü aletinin hFe ölçüm istasyonuna takarken iki saniye daha fazla elinizle tutarsanız elinizdeki ısı transistörün kılıfı aracılığıyla transistöre ulaşır ve değer 107 veya 95civarında çıkabilir yada düşebilir. Bu kadar ısıdan etkilenme söz konusudur.

Not: Eski germanyumlu transistörlerde ısıdan etkilenme olayı daha fazlayken; silisyumlu güncel transistörlerde daha azdır.

Bu transistörleri devre üzerinde çalışırken hayal edin. Eğer transistörlerden birinin üzerine düşen sıcaklık fazla olursa sinyali işlerken daha fazla yükseltme yapacağından (yada daha düşük) amplifikatör distorsiyon oluşturabilir.

Devrenin Power Amplifiktör bölümünün şeması aşağıda yer almaktadır.

Luxman L-215 Amplifikatör Kartı


Şemada görüldüğü gibi devrenin beslemesi biraz değişiktir. Üç ayrı voltaj ile amplifikatörün farklı katları sürülmektedir.

Çıkış katı: +- 46V (Simetrik Besleme)
Sürücü katı: +45V regüleli
Giriş sinyal katı: +24V regüleli

Besleme Devresi: 11,26 x 7,5cm

Luxman L-215 Amplifikatör Kartı

Aşağıdaki tasarımlar test edilmemiştir. Test edildiğinde burada paylaşacağım...
1.Yeni tasarım:
Boyutlar: 11,5x7,5cm

Luxman L-215 Amplifikatör Kartı

2.Yeni tasarım: (Biraz daha küçük hale getirilmiştir. Ancak ben tasarımda yan duran parçalar olmasını pek sevmiyrum. Ancak bu tasarım amplifilatöre artı değerler katması açısından uygundur.)
Boyutlar: 7X10cm

Luxman L-215 Amplifikatör Kartı

3.Yeni Tasarım: Muhtemelen bunu yapacağım. Geri besleme hattı bu tasarımda daha kısa olarak ayarlanmıştır. Geri besleme hattının kısa olması amplifikatör karakteristiğinde kalite bakımından iyi etkiler oluşturmaktadır.

Luxman L-215 Amplifikatör Kartı

Besleme katı ve en sondaki tasarımı mutlaka bir gün deneyeceğim... Amplifikatörün kendine özgü bir tınısı var. Çıkan ses beni çok mutlu etmişti...

Selamlar.